Άγιος Θωμάς

Γενικά Ο Άγιος Θωμάς είναι χωριό του Νομού Βοιωτίας, στην Επαρχία Θηβών. Δημοτικό Διαμέρισμα του Καποδιστριακού Δήμου Οινοφύτων με τον Νόμο 2539/1997 - Συγκρότηση Πρωτοβάθμειας Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Γεωγραφικές Συντεταγμένες Γεωγραφικό Μήκος: 23,5843 Ανατολικά Γεωγραφικό Πλάτος: 38,2842 Βόρεια Σατιστικά Πλυθυσμός: 1500 κάτοικοι Έκταση: 77.27 km² Πυκνότητα πληθυσμού: 19 /km² Πηγή:ΕΣΥΕ Απογραφή 2001 Προέλευση Ονομασίας Πιθανές εκδοχές Η παράδοση θέλει τον Αγιο Θωμά να μην επιτρέπει στην πανώλη να περάσει το ποτάμι του Ασωπού και οι κάτοικοι τον τίμησαν με το όνομα του χωριού. . Χωρίς να είναι τεκμηριωμένο, λέγεται ότι ο πρώτος κάτοικος της περιοχής ήταν κάποιος Λιάττης μεγαλοτσιφλικάς. Η περιοχή αυτή βρίσκεται λίγο πιο πάνω από τον σημερινό οικισμό και ονομαζόταν :'παλιοκαντούντι' στα αρβανίτικα. Μια 2η εκδοχή υποστηρίζει ότι προέρχεται από την έκφραση 'Λιαϊτα νι' (έφαγα έναν) που έλεγαν το 1821 όσοι πολεμούσαν και κατόρθωναν να εξοντώσουν έναν Τούρκο. Επί Τουρκοκρατίας όπου αρβανιτάδες, Λιάπηδες κατέλαβαν την περιοχή, το χωριό πήρε νέο όνομα, Λιάτανη (Λιάπηδες, - Λιάπανη - Λιάτανη) Το όνομα Μαυρομάτι, επικαλείται ο γεροντότερος του χωριού το 1968, Γεώργιος Σύρμας, 90 ετών, στην καταγραφή της Φιλολόγου Ευτυχίας Σύρμα. Τούτο ίσως αληθεύει από το γεγονός ότι το χωριό είναι πνιγμένο στις ελιές. Πηγή: Λαογραφική Συλλογή Πανεπιστημίου Αθηνών 1929. -30 Απριλίου. Σημειώνεται η αλλαγή του τοπωνυμίου από Λιάτανη στο μέχρι σήμερα χρησιμοποιούμενο: Αγιος Θωμάς. ΦΕΚ :164/1929 1944. -20 Ιουλίου. Γίνονται συλλήψεις συγχωριανών από τους Γερμανούς και κρατούνται στο φρουραρχείο του Αυλώνα. Συλλαμβάνονται οι: Αικατερίνης Ιωάννης, Βουγέσης Δημήτριος, Γκίκας Αθανάσιος και Χρόνης Αριστείδης. 1944. -26 Ιουλίου. Καίγεται το χωριό από τους Γερμανούς. 1945. -5 Δεκεμβρίου. Ο οικισμός εμφανίζεται με το όνομα Λιάτανι να υπάγεται στον Δήμο Τανάγρας με τον νόμο ΚΕ' 5/12/1945 2000. -Το χωριό μετονομάζεται σε Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Οινοφύτων. Νόμος 2539/1997 - Συγκρότηση Πρωτοβάθμειας Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η Λιάτανη επί Τουρκοκρατίας Επί Τουρκοκρατίας, όπως όλα τα ελληνικά χωριά, έτσι και η Λιάτανη πολέμησε κατά του κατακτητού, στο πλευρό του καπετάνιου Αθανασίου Σκουρτανιώτου. Ο Αθανάσιος Σκουρτανιώτης γεννήθηκε στα Σκούρτα(Δερβενοχώρια) το 1793. Τα Δερβενοχώρια είχαν μικρή αυτονομία και διατηρούσαν μικρό σώμα μαχίμων ανδρών με αρχηγό τον Α. Σκουρτανιώτη κατά το διάστημα του ξεσηκωμού των Ραγιάδων. Πολλές φορές νίκησε τους Τούρκους της περιοχής. Το όνομά του ήταν ο φόβος των Τουρκαλάδων. Το αληθινό του επώνυμο ήταν Γάτσης και πασίγνωστος ως Καπετάν Θανάσης. Στο πλευρό του πολέμησε ο Λιαταναίος Ιωάννης Κιόκες ή Κιόκιος, αξιωματικός του Σκουρτανιώτου τιμώμενος από την πατρίδα με το παράσημο του αγώνος και του σταυρού του Σωτήρος. Πέθανε στη Λιάτανη με το βαθμό ανωτέρου αξιωματικού της φάλαγγας. Επίσης αξιωματικός του Σκουρτανιώτου ήταν ο Λιαταναίος Ιωάννης Κουμπίτσας, ξακουστός για την φρόνηση και γενναιότητα του.